Er openen heel wat verschillende instellingen de deuren: scholen gericht op talen of op de examencommissie, scholen die een bepaalde methode volgen ... of een klassiek leertraject aanbieden. Kan dit een derde piste in het middelbareschoollandschap worden, naast het officiële en het vrije net?

Een keuze uit gebrek of uit afkeer?

De keuze voor een privéschool in het middelbare onderwijs komt er vaak als gevolg van de problemen rond het inschrijvingsbeleid. Sommige ouders zijn verbitterd omdat ze hun kinderen niet kunnen inschrijven in de school van hun keuze en kiezen dan voor een privéschool. Dit zien we vooral gebeuren in Antwerpen, Brussel en Waals-Brabant, waar er een nijpend gebrek is aan plaatsen, in ieder geval toch in een aantal zogenoemde kwaliteitsscholen. Al blijft het fenomeen beperkt. Het voltijdse gewone secundaire onderwijs in Vlaanderen telt 418.228 leerlingen, verspreid over alle netten. De privéscholen zijn goed voor een paar duizend leerlingen.

En het kostenplaatje?

Tussen € 350 en 1200 per maand. Vaak valt de rekening nog duurder uit, vooral als de ouders expats zijn en de schoolkost gedragen wordt door het bedrijf. In dat geval loopt het totale bedrag op tot zo'n € 10.000 en meer per jaar.

Betekent dit ook kwaliteit?

De traditionele problemen van het klassieke net zien we in de privéscholen niet terug. Denk daarbij aan overbevolkte klassen, moeilijkheden om een zorgbeleid op maat uit te stippelen of de leerstof aan te passen aan bepaalde profielen: een handicap, dyslexie, hoogbegaafheid ... Het pedagogische project kan in deze scholen duidelijker en scherper uitgewerkt worden, zodat leerlingen meegezogen worden. Tot slot zijn privéscholen laboratoria waar nieuwe onderwijstechnieken uitgeprobeerd kunnen worden: op het vlak van talen, op cognitief vlak (lateraal in plaats van sequentieel denken). Omdat het aantal leerlingen er lager ligt, is een participatievere aanpak mogelijk.

De privéschool werkt veel dieper en dat kan het klassieke onderwijs niet altijd geven. Maar de medaille heeft ook een keerzijde: privéscholen hebben geen officieel statuut, leerlingen moeten hun eindexamen dus afleggen voor de Examencommissie secundair onderwijs. Praktisch gezien geeft dit geen problemen en de privéscholen bereiden hun leerlingen degelijk op deze examens voor.

15-16 jaar, een keerpunt

Heel wat tieners van 15 of 16 die maar moeilijk hun plekje vinden in het klassieke onderwijs, die gedemotiveerd zijn of moeten blijven zitten, vinden de weg naar een privéschool. Daar worden ze voorbereid op de verschillende mogelijkheden om examens af te leggen voor een jury, waaronder de centrale examencommissie.

Dit is waarschijnlijk veel bepalender dan het feit dat de leerling de school van zijn keuze niet heeft gevonden. En die trend is duidelijk aan een opwaartse beweging bezig bij ouders met een kind dat pech heeft gehad en die het liever niet doorverwezen zien worden naar een richting die zij minder kwalitatief vinden.